Sold to the circus: hoe Circusplaneet via crowdfunding een kerk kocht

Circusplaneet zocht enkele jaren geleden een nieuwe repetitie- en toonruimte, eentje waar het plafond hoog genoeg was om de acrobaten hun ding te laten doen. Een leegstaande kerk bleek de ideale kandidaat. Na twee openbare verkoopsdagen kon Matthias Vermael, zakelijk leider van Circusplaneet vzw, zich eigenaar noemen van de Parochiekerk Onze-Lieve-Vrouw Koningin van de Vrede in de sociale woonwijk Malem.

 

“We willen de kerk omtoveren tot een ‘community circus’: een plek waar mensen samenwerken met circus als drijfveer, waar dialoog en ontmoeting in de buurt wordt aangemoedigd, waar jong circusgeweld kan trainen en creëren, waar kinderen en jongeren op een niet-formele manier leren.”

“Omdat we samenwerking en ontmoeting zo belangrijk vinden, hielden we in het restauratieontwerp van de kerk rekening met hoe we de buurt – ook al zijn ze geen circusartiesten – een plek kunnen geven in het gebouw”. Op die manier geniet de lokale gemeenschap van de sociale woonwijk ook mee van het succes van Circusplaneet.

 

Maar hoe is een vzw er in geslaagd een kerk te kopen?

“Het is belangrijk om steeds op zoek te gaan naar een mix van financieringsmiddelen. Er was de aankoopprijs van € 325 000, de notaris- en registratierechten van € 55 000, de gecalculeerde aanpassingen van € 40 000 en de inrichting die nog € 20 000 zou kosten. Die kost van € 440 000 hebben we gefinancierd met een subsidie van € 100 000, een banklening van € 130 000, € 70 000 eigen inbreng, € 130 000 via een renteloze lening en € 45 000 met crowdfunding via onze ‘friends, fools and family’.”

 

“Voor we aan die crowdfunding begonnen, hebben we een voorbereidend onderzoek gedaan. We hadden 123 funders die tussen de € 100 en de € 3000 euro hebben gegeven. Dat waren vooral leden van onze vzw en sympathisanten.”

 

Circusplaneet gebruikt de kerk nu al drie jaar als repetitie- en voorstellingsruimte. Ondertussen werkte Circusplaneet samen met een architectenbureau aan het restauratieontwerp.

Het is voor de vzw een uitdaging om op een respectvolle manier om te gaan met de historiek van het gebouw. In het gebouw zijn mensen gedoopt, getrouwd en begraven. Het verenigingsleven dat vroeger gehuisvest was in en rond de kerk is onlosmakelijk verbonden met de identiteit van veel mensen die in Malem wonen of gewoond hebben.

 

De herbestemming van de kerk is een complexe zoektocht. Hoe kunnen we de herinnering van de vroegere gebruikers van de kerk bewaren? Hoe kunnen we het gebouw transformeren zonder de architectuur ingrijpend te veranderen? Hoe maak  je van het pand een gebouw dat voldoet aan hedendaagse isolatie- en ventilatienormen zonder glasramen en ander waardevol schrijnwerk in de container te gooien? Wat kan een kerktoren zijn als de klokken niet meer luiden?

 

 

Meer inspiratie lezen over herbestemmingen? Lees dan het verhaal van de Haringrokerij.

 

 

Ben je benieuwd waar het begrip erfgoedgemeenschappen vandaan komt? Bekijk dan de video.

Wil je graag zelf een vzw opstarten? Ga aan de slag met onze tips.

Wil je graag de actoren in het erfgoedveld leren kennen? Bekijk onze wegwijzer.

 

© Foto: Wouter Rawoens