Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag nav invalid in Entity, line: 9 in /home/floodli3/public_html/erfgoedhelden.be/wp-content/plugins/mwuse/default-template-5.php on line 161

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Unexpected end tag : p in Entity, line: 69 in /home/floodli3/public_html/erfgoedhelden.be/wp-content/plugins/mwuse/default-template-5.php on line 161

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag nav invalid in Entity, line: 100 in /home/floodli3/public_html/erfgoedhelden.be/wp-content/plugins/mwuse/default-template-5.php on line 161

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag nav invalid in Entity, line: 158 in /home/floodli3/public_html/erfgoedhelden.be/wp-content/plugins/mwuse/default-template-5.php on line 161

Warning: DOMDocument::loadHTML(): Tag nav invalid in Entity, line: 220 in /home/floodli3/public_html/erfgoedhelden.be/wp-content/plugins/mwuse/default-template-5.php on line 161
  •  

ABC VAN HET ERFGOED

  • Beheersplan
    Een beheersplan is de neergeschreven visie voor de restauratie en het beheer van erfgoed en kan je opstellen voor alle onroerend erfgoed (monumenten, cultuurhistorische landschappen, stads-en dorpsgezichten en archeologische sites) en voor erfgoedlandschappen. Een beheersplan moet formeel goedgekeurd worden door de Vlaamse overheid en moet aan een aantal criteria voldoen. Het grote voordeel is dat je geen afzonderlijke toelating meer hoeft aan te vragen voor alle werken die in het plan worden vrijgesteld. Voor de uitvoering van werkzaamheden, beheersmaatregelen of diensten uit een goedgekeurd beheersplan kan je een erfgoedpremie aanvragen, als het gaat over een beschermd goed of een erfgoedlandschap. In een aantal gevallen heb je zelfs een beheersplan nodig vooraleer je een erfgoedpremie kan aanvragen. Meer informatie hierover vind je op deze pagina.
  • Cultureel erfgoed
    Cultureel erfgoed slaat op alle erfgoed dat gelinkt is aan de mens of menselijke tussenkomst en wordt gemakshalve ingedeeld in roerend, onroerend en immaterieel erfgoed. De grenzen zijn soms dun en de overlap groot. Rollend, rijdend, vliegend en varend erfgoed zijn van nature roerend maar hebben qua beheer vaak een link met onroerend erfgoed.  De Vlaamse overheid hanteert het begrip ‘cultureel erfgoed’ om enkel roerend en immaterieel erfgoed te vatten maar elders in de wereld hoort daar ook onroerend erfgoed bij.
  • Erfgoedlandschap
    Een erfgoedlandschap is een gebied dat vanwege zijn erfgoedwaarde opgenomen is in een ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP), op basis van een onroerenderfgoedrichtplan of vastgestelde inventaris.
  • Europa Nostra
    Europa Nostra is een pan-Europese federatie, bestaande uit 250 niet-gouvernementele organisaties (ngo's) en non-profitorganisaties uit 45 landen. De organisatie kan beschouwd worden als één van de belangrijkste Europese belangenbehartigers en pleitbezorgers voor in de eerste plaats onroerend en natuurlijk erfgoed. De drie belangrijkste doelstellingen van Europa Nostra zijn: lobbyen voor het erfgoed op alle politieke niveaus, best practices in alle erfgoeddisciplines promoten en alarm slaan als sites bedreigd zijn.
  • Geoportaal Onroerend Erfgoed
    Deze website van het agentschap Onroerend Erfgoed brengt alle kaartgegevens in verband met onroerend erfgoed samen.  Je vindt er informatie over beschermingen, vaststellingen, beheersplannen, wetenschappelijke inventarissen, werelderfgoed, enz.
  • Immaterieel erfgoed
    Immaterieel erfgoed kan gedefinieerd worden als de niet-tastbare gewoontes of gebruiken uit het verleden die we willen doorgeven aan volgende generaties. Denk hierbij aan verhalen, tradities, feesten, liederen, dialecten, ambachten, enzovoort. Immaterieel erfgoed valt net als roerend erfgoed onder de bevoegdheid van de minister bevoegd voor Cultuur en onder het Departement Cultuur, Jeugd en Media.
  • Natuurlijk erfgoed
    Natuurlijk erfgoed is een overkoepelende naam voor alle erfgoed waar geen enkele menselijke interventie aan te pas kwam. Het is meestal gelinkt aan de geschiedenis van onze planeet en aan ecologische en biologische processen. In Vlaanderen komt natuurlijk erfgoed naar verhouding minder voor maar bekende voorbeelden zijn het Zoniënwoud als ongerept beukenbos en de versteende moerascipressen van 55 miljoen jaar oud in Hoegaarden.
  • Onroerend erfgoed
    Onroerend erfgoed kan je in grote lijnen opdelen in de groepen bouwkundig erfgoed, cultuurhistorische landschappen en archeologie. Bij cultuurhistorische landschappen ligt de focus niet (exclusief) op het natuuraspect maar wel op de interactie tussen natuur en mens doorheen de tijd. Voor en tijdens de opgraving is een object in de ondergrond onroerend erfgoed maar het wordt roerend erfgoed eens het in een museum staat. Bouwkundig erfgoed kan je nog verder opdelen in allerhande categorieën zoals religieus erfgoed, agrarisch erfgoed, historische huizen, industrieel en technisch erfgoed enzovoort. Bijna altijd horen daar ook roerende en immateriële aspecten bij zoals objecten en gebruiken, waardoor we van een integraal erfgoedverhaal kunnen spreken. Onroerend, roerend en immaterieel erfgoed vormen samen cultureel erfgoed.
  • Onroerenderfgoeddepot
    Sinds 1 januari 2015 kunnen depots een erkenning tot onroerenderfgoeddepot aanvragen. Zo behoren onder andere maatregelen voor actieve en passieve conservatie, een digitaal informatiesysteem, een kwaliteitshandboek, een calamiteitennetwerk,... tot de voorwaarden voor erkenning. Het Onroerenderfgoeddecreet omschrijft zo'n depots als bewaarplaatsen met een onderzoekersruimte waar in gecontroleerde omstandigheden archeologische ensembles, archeologische artefacten of onderdelen van beschermd erfgoed uit het Vlaams Gewest worden bewaard en beheerd. Ook wie een monument aan het restaureren is, kan met onderdelen daarvan in een onroerenderfgoeddepot terecht. Voor hun werking krijgen ze een jaarlijkse subsidie van de Vlaamse overheid en om de drie jaar worden ze geëvalueerd. Meer informatie vind je hier.
  • Onroerenderfgoedgemeente
    Een onroerenderfgoedgemeente is een gemeente die een eigen beleid uitbouwt voor het aanwezige onroerend erfgoed op haar grondgebied, complementair aan het Vlaamse beleid. Een aanvraag tot erkenning is dus een weloverwogen keuze waarbij een gemeente te kennen geeft dat ze wil inzetten op het behoud en beheer van het onroerend erfgoed en dat de gemeente over de nodige expertise beschikt om welbepaalde bevoegdheden en taken van de Vlaamse overheid over te nemen. Aan de erkenning is geen subsidie verbonden. Een onroerenderfgoedgemeente kan taken en bevoegdheden van de Vlaamse overheid overnemen, zoals het geven van toelatingen om in beschermd erfgoed handelingen uit te voeren. Als de gemeente op een moment beslist dat ze die bevoegdheden niet langer wil, kan ze van verdere erkenning afzien. Meer info vind je via deze link.
  • Open erfgoed
    Om exemplarische openstellingen van beschermd onroerend erfgoed in de kijker te plaatsen, ontwikkelde het agentschap Onroerend Erfgoed het kwaliteitslabel ‘open erfgoed’. Enerzijds zijn het inspirerende voorbeelden voor de ontwikkeling en openstelling van andere sites waar men een evenwicht tracht te zoeken tussen het behoud van de erfgoedwaarden en de openstelling. Anderzijds is dit bedoeld als een herkenbaar label voor bezoekers die op zoek zijn naar kwaliteitsvolle, toegankelijke, opengestelde erfgoedsites. Om dit label te verkrijgen moet je aan criteria voldoen, maar heb je recht op een verhoogde erfgoedpremie. Meer informatie vind je op deze website.
  • Roerend erfgoed
    Met roerend erfgoed bedoelt men erfgoed dat in principe gemakkelijk te verplaatsen is. Denk hierbij aan schilderijen, meubelstukken, gebruiksvoorwerpen,… maar evengoed documenten, archiefstukken of foto’s. Samen met immaterieel erfgoed wordt roerend erfgoed tot het culturele erfgoed gerekend. Cultureel erfgoed valt onder de bevoegdheid van de Vlaamse Gemeenschap, bij het beleidsdomein Cultuur, Jeugd, Sport en Media.
  • Ruimtelijk uitvoeringsplan
    Het ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) is in Vlaanderen een plan waarmee de overheid in een bepaald gebied de bodembestemming vastlegt. Dit kadert binnen het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen, waarin de overheid de grote lijnen uitzet voor hoe ze Vlaanderen ruimtelijk wil zien evolueren. Concreet bepaalt het RUP dus waar er woningen, bedrijven, winkels, openbare ruimte,... mag komen. Een RUP kan worden opgesteld door de gemeente, de provincie of het gewest. Een goedgekeurd RUP bevat stedenbouwkundige voorschriften op basis waarvan stedenbouwkundige vergunningen kunnen worden afgeleverd.
  • Vaststellen van erfgoed
    In Vlaanderen kan onroerend erfgoed worden vastgesteld of beschermd. Vastgesteld onroerend erfgoed is opgenomen in de inventaris én via een juridische procedure ‘vastgesteld’. Bij een vastgesteld item moet de overheid, eigenaar of beheerder rekening houden met bepaalde rechtsgevolgen, die verschillen naargelang de inventaris. Hiermee bevestigt de minister bevoegd voor het onroerend erfgoed dat alle erfgoeditems op een vastgestelde lijst erfgoedwaarde bezitten en nog altijd bewaard zijn. Het Onroerenderfgoeddecreet voorziet in totaal minstens vijf vastgestelde inventarissen: de vastgestelde inventaris van het bouwkundig erfgoed de vastgestelde landschapsatlas de vastgestelde inventaris van houtige beplantingen met erfgoedwaarde de vastgestelde inventaris van historische tuinen en parken de vastgestelde inventaris van archeologische zones De vastgestelde inventarissen kan je raadplegen via het Geoportaal.
  • Verordening
    Een verordening is een overheidsbesluit van algemene strekking. Zo zijn stedenbouwkundige verordeningen voorschriften die gelden op het hele grondgebied van de overheid die de verordening afvaardigt. Dit kan het gewest zijn, een provincie of een gemeente.
  • Vlaamse Codex voor Ruimtelijke Ordening
    De Vlaamse Codex voor Ruimtelijke Ordening vormt het basisdecreet inzake ruimtelijke ordening voor Vlaanderen.
  • ZEN-monument
    ZEN staat voor Zonder Economisch Nut. ZEN-monumenten zijn met andere woorden monumenten met een maatschappelijke waarde waarvan de eigenaar of de beheerder geen opbrengst of nut heeft bij het beheren ervan. Zo kunnen ZEN-monumenten niet verhuurd worden. Enkele ZEN-monumenten zijn bijvoorbeeld de Antwerpse Havenkranen en de Herenthoutse Kapellekensboom. ZEN-monumenten kunnen terugvallen op een specifiek statuut vanwege de Vlaamse overheid en krijgen – na goedkeuring van het agentschap Onroerend Erfgoed – een erfgoedpremie van 60%. Wil je een erkenning als ZEN-monument en wil je gebruik maken van een erfgoedpremie, dan is het belangrijk dat je beschikt over een goedgekeurd beheersplan.