Hoe de Antwerpse haringrokerij een thuis werd voor elf erfgoedhelden

De haringrokerij aan de Kronenburgstraat in Antwerpen bestaat al sinds 1893. Het bedrijf was bijna een eeuw lang in handen van de bekende vishandelaarsfamilie Vanden Bemden. Het roken van haring was een populaire manier om vis te bewaren voor de elektrische koelkast bestond. Na de Tweede Wereldoorlog nam het belang van het gebruik af: de laatste vis werd er in 1974 gerookt. Daarna trad het verval in én begon er een nieuw verhaal: erfgoedhelden Lieve Geerts en Peter Vermeulen realiseerden er met een groep van elf personen een cohousingproject.  

 

Peter: “In 1983 woonden we met ons gezin in een klein appartementje in het midden van de stad. Die zolderruimte werd stilaan te klein voor ons. We wilden graag op een betaalbare manier in de stad blijven wonen, maar wel groter en groener. We hebben daarom de koppen bij elkaar gestoken met een aantal bevriende gezinnen en gingen op zoek naar geschikte panden voor een cohousingproject. We waren ervan overtuigd dat we onze droom betaalbaar konden houden door samen te werken.”

 

“Toen hoorden we van de oude haringrokerij die op het punt stond om beschermd te worden. We namen contact op met het toenmalige Bestuur voor Monumenten en Landschappen om na te gaan of we subsidies konden krijgen voor de herbestemming van de site als woonerf. Dat leidde tot een hele goede samenwerking, ze hebben ons van in het begin gesteund. Uiteindelijk hebben we de site met elf personen samen gekocht: vijf koppels en Lieve als alleenstaande. Ook de Koning Boudewijnstichting heeft ons achter de schermen enorm gesteund, vernamen we achteraf.”

Openstelling voor het publiek

Hoewel Lieve en Peter het monument een herbestemming gaven als privéwoning, hebben ze ook oog voor de publieke ontsluiting van het pand. Je kan zo de haringrokerij iedere eerste zaterdag van de maand na afspraak bezoeken. Een aantal rookschouwen werd bewaard, daar organiseren ze tentoonstellingen en kleine evenementen. Bepaalde ruimtes bieden ze ook aan voor verhuur. De opbrengst gaat steeds naar het onderhoud van de gebouwen. Ook op Open Monumentendag zijn ze sinds de eerste editie van de partij.

Wil je meer lezen over welke actoren uit het erfgoedveld je kunnen helpen? Ga aan de slag met onze wegwijzer.

Ben je benieuwd naar waar het begrip erfgoedgemeenschap vandaan komt? Bekijk deze video.